بهترین درمان آفت دهان چیست؟

درمان آفت دهان

بعد از درد دندان، آفت دهان در رتبه دوم دردآورترین و فلج‌کننده‌ترین مشکلات دهان و دندان است. بعید می‌دانم کسی از مخاطبان جیمیتو تاکنون مصون از آفت دهان بوده باشد. تجربه آفت دهان برای زنان بیشتر از مردان است و به عوامل گوناگونی از وراثت تا خواب بد بستگی دارد به همین دلیل بر آن شدیم که مطالعه دقیقی بر روی دلایل بروز آفت دهان و همچنین بهترین روش‌های پیشگیری و درمان آفت دهان انجام دهیم. همراه ما در جیمیتو باشید.

 

آفت دهان چیست؟

آفت دهان یا Canker Sore زخم کوچک دهانی در حالت عادی است که عموماً به صورت سطحی و ظاهری ملتهب خود را نشان می‌دهد. آفت دهان معمولاً در قسمت‌های نرم دهان همانند گوشه‌های زبان، قسمت داخلی لپ و در موارد معدودی روی لثه ایجاد می‌شود.

آفت دهان را با عناوین گوناگون می‌شناسند که مهم‌ترین آن، زخم افتی است. اگر آفت دهان حالت تهاجمی به خود نگیرد عموماً نمی‌تواند بیش از یک سانتی‌متر اندازه داشته باشد. آفت دهان معمولاً در ابتدای رنگ سفید دارند و با گذشت زمان رنگ آن‌ها به زردی تغییر می‌کند.

شکل عمومی آفت دهانی در شروع همانند جوش پوستی است اما با گذشت زمان از این حالت به شکل دایره گسترده تغییر می‌کند و دور تا دور محیط آن سرخ و درونش زرد رنگ دیده می‌شود. از نشانه های آفت دهانی می‌تواند به سوزش شدید و همچنین درد در قسمت دهان اشاره کرد.

نکته جالب توجهی که در مورد آفت دهان وجود دارد این است که این زخم به هیچ عنوان بیرون از دهان ایجاد نمی‌شود و عموماً آن را به عنوان بیماری دهانی غیرمسری می‌شناسند. با وجود اینکه آفت دهان به خودی خود بعد از گذشت دوره خاص، بهبود پیدا می‌کند اما سوزش ناشی از آن می‌تواند فرد را به شدت دچار ناراحتی کند.

 

انواع آفت دهان

همان‌طور که اشاره کردیم آفت دهان می‌تواند انواع گوناگونی داشته باشد. تقسیم‌بندی افت‌ها عموماً بر اساس اندازه آن‌ها انجام می‌شود و به شرح زیر است:

 

آفت دهان کوچک

این افت عموماً به صورت جوش های سرسفید دایروی، بیضوی با محیط سرخ رنگ زخم شناخته می‌شوند. اندازه جوش ها بسیار ریز است و شدت یافتن آن‌ها بعید است. با این وجود درد این آفت دهان هیچ فرقی با دیگر افت‌ها ندارد و به همان اندازه عذاب‌آور است و می‌تواند فرد را به هنگام غذا خوردن و صحبت اذیت کند.

طول دوره درمان آفت دهان کوچک بر اساس آمارها می‌تواند از یک هفته تا دو هفته تغییر کند. لذا اگر نمی‌خواهید دو هفته با چشمان اشک‌بار از سر سفره بلند شوید، می‌بایست با مشاهده علائم اولیه، درمان آفت دهان را شروع کنید.

 

آفت دهان بزرگ

این گونه از افت شکل تهاجمی‌تری به خود دارد و اندازه آن‌ها می‌تواند نزدیک به نیم سانتی‌متر باشد. محیط این افت‌ها سرخ رنگ و درون آن می‌تواند زرد یا سفید باشد. بروز این آفت دهان به اندازه آفت دهان کوچک شایع نیست اما می‌تواند در یک فرد بر اساس علت آفت دهانی، بارها و بارها تکرار شود.

مطالعات کلی وجود دارد که نشان می‌دهد آفت دهان بزرگ بر اثر مشکلاتی به مانند تب، ناراحتی‌های عمومی و همچنین تورم غدد لنفاوی بروز کند. این افت نیز به مانند آفت دهان کوچک بعد از دو هفته اذیت کردن شما محو می‌شود و هیچ اثری از خود داخل دهان به جا نمی‌گذارد.

 

آفت دهان هرپتیفورم

بروز این افت در سنین نوجوانی و جوانی بعید است و عمدتاً در افراد مسن بروز می‌کند. شکل اصلی این افت‌ها خوشه‌ای است و می‌توانند در کنار هم تشکیل یک سطح بزرگ از آفت دهانی بدهند. شدیدترین نوع آفت دهانی مربوط به همین نوع است. برای درمان آفت دهان هرپتیفورم بهتر است پزشک مداخله کند.

 

مراجعه به پزشک برای آفت دهان

برای درمان آفت دهان معمولی مراجعه به پزشک مساوی با تجویز داروهای همیشگی و دهان‌شویه برای کنترل آفت دهانی است. اما اگر شما به صورت مداوم آفت دهان تجربه می‌کنید و اندازه‌این افت‌ها از مقدار معمول بزرگ‌تر می‌شود، باید به پزشک مراجعه کنید.

بروز آفت دهان می‌تواند نشان از مشکل دیگری در بدن شما باشد که پیشگیری کردن از آن لازم و ضروری است به همین دلیل، از زمان بروز افت تا زمان پایان آن، به دقت افت را مورد نظر بگیرید. در صورتی که در طی دوره درمان شکل افت بزرگ‌تر شد یا مشکلات دیگری بروز کرد، باید پزشک را در جریان بگذارید.

البته برای درمان افت گاهی دندان‌پزشکان نیز می‌توانند کمک‌رسان خوبی باشند. در ادامه متوجه خواهید شد که یک دندان شکسته می‌تواند عامل اصلی بروز آفت دهان در یک نقطه خاص باشد که با درست کردن دندان، رفع می‌شود.

 

علت آفت دهان

علت اصلی بروز آفت دهان هنوز کشف نشده است اما دلیل عمده آن تشخیص نادرست سیستم ایمنی بدن در وجود عوامل بیماری‌زا روی سطح داخلی دهان است. با تشخیص نادرست، لنفوسیت‌ها به نقطه مذکور حمله کرده و موجب بروز زخم‌های مشهوری با عنوان آفت دهان می‌شوند.

به همین ترتیب می‌توان بروز افت را به موارد زیر نسبت داد:

  • گاز گرفتن تصادفی زبان و زخم شدن آن
  • ضربه با مسواک له سطح داخلی دهان
  • استرس ناگهانی و اضطراب
  • مصرف مواد غذایی حساسیت‌زا و برخی از داروها
  • تغییرات هورمونی شدید به خصوص در زنان
  • آسیب‌های ناشی از برخورد دندان شکسته یا قسمت برجسته روی دندان با زبان و زخم شدن آن
  • کاهش ویتامین ب ۱۲ و اسیدفولیک
  • ویروس‌های مختلفی از جمله سیمپلکس و وارسیلا زوستر
  • مشکلات گوارشی حاد از جمله سیلاک
  • عوارض ناشی از ترک سیگار
  • سرطان دهان
  • رادیوتراپی از سر و گردن

 

روش‌های خانگی درمان آفت دهان

بهترین درمان آفت دهان استفاده از روش‌های درمان خانگی است. هر روز که نمی‌توانید به خاطر یک افت کوچک به پزشک مراجعه کنید. برای درمان خانگی آفت دهان می‌توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

 

درمان آفت دهان با یخ

درست این بود که بگوییم کاهش التهاب آفت دهان با یخ انجام می‌شود. قرار دادن یخ روی آفت دهان قبل از خوردن غذا می‌تواند به مانند مرهمی شدت درد افت را کاهش دهد. این کار راه حلی برای درمان نیست اما به شما کمک خواهد کرد که به راحتی غذا بخورید. علاوه بر این اگر احساس کردید افت دچار التهاب زیادی شده است، قطعه یخی روی آن قرار دهید تا از التهاب آن بکاهد.

 

درمان آفت دهان با آب نمک

همان‌طور که چای نبات برای درمان عوارض و مشکلات گوارشی همیشه توصیه شده است، آب نمک هم برای درمان مشکلات دهان و دندان همواره گزینه اول روی میز است. برای اینکه بتوانید آفت دهان را به صورت خانگی درمان کنید توصیه شده است که از دهان‌شویه‌های شیمیایی استفاده کنید اما به جای این دهان‌شویه‌ها، غر غره کردن آب نمک هم می‌تواند کمک خوبی باشد.

آب نمک یک ضد عفونی کننده طبیعی است. برای درست کردن آب نمک، یک قاشق غذاخوری نمک را درون نصف فنجان آب گرم حل کنید. حال به اندازه‌ای که غر غره کردن آن تمام دهان شما مخصوصاً قسمت‌های افت زده را در بر گیرد، از آب در دهانتان بگیرید. به مدت ۳۰ ثانیه آن را در دهان غر غره کنید.

 

این کار را تا زمانی که کل آب نمک فنجان را تمام نکردید، ادامه دهید. بعد از تمام شدن آب نمک، دهانتان را با آب ولرم آبکشی کنید تا طعم نمک گرفته شود.

 

درمان آفت دهان با جوش‌شیرین

متأسفانه درمان‌های خانگی برای آفت دهان ، با سوزش و درد همراه است. از آنجایی که افت محیط اسیدی دارد می‌توانید با استفاده از یک قلیا آن را به مقدار زیادی خنثی کنید. بهترین قلیایی که توصیه می‌شود، جوش‌شیرین است. علاوه بر این در خواص جوش‌شیرین آمده است که این ماده می‌تواند به میزان زیادی باکتری‌ها و همچنین عوامل به وجود آورده عفونت‌های دهانی را نابود کند.

لذا همانند غر غره کردن آب نمک، مقداری جوش‌شیرین در نصف فنجان آب گرم، حل کنید و برای مدتی آن را در دهان غر غره کنید. این کار را برای چند بار پشت سر هم انجام دهید. در برخی موارد مشاهده شده است که از جوش‌شیرین مستقیماً به عنوان درمان خانگی روی آفت دهان استفاده می‌شود.

این کار باعث بروز درد شدید در قسمت افت می‌شود که به هیچ عنوان توصیه نمی‌کنیم.

 

ریحان درمان کننده آفت دهان

ریحان یکی از بهترین سبزی‌هایی است که می‌توانید از آن به عنوان درمان کننده مشکلات دهان و دندان استفاده کنید. این گیاه سبز از گذشته تا کنون در درمان امراض دهان و دندان استفاده شده است. ریحان به واسطه دارا بودن خواص ضد میکروبی اثربخشی مطلوب مذکور در درمان آفت دهان را دارد.

برای اینکه بتوانید از ریحان به عنوان درمان کننده افت استفاده کنید، دو روش پیش رویتان وجود دارد. یک اینکه ریحان را به صورت روزانه مصرف کنید و دوم اینکه ریحان را در داخل ۴ لیوان آب جوش قرار دهید و ده دقیقه زمان دهید که مواد مؤثر ریحان جذب آب ولرم شود.

برگ‌ها را از داخل لیوان خارج کنید و محلول را در داخل یخچال قرار دهید و هر روز از آن برای غر غره کردن استفاده کنید.

درمان آفت دهان

بابونه درمان آفت دهان

اگر می‌خواهید از آفت دهانی در امان باشید یا اینکه آفت دهان را درمان کنید، بابونه را به شما توصیه می‌کنیم. این گیاه دارویی علاوه بر دارا بودن خواص آرامش بخشی دارای خواص ضد میکروبی هم است. به منظور استفاده از بابونه برای درمان آفت دهان ، ۲ قاشق بابونه خشک یا یک کیسه چای بابونه را درون یک لیوان آب ولرم یا گرم قرار دهید.

حال محصول به دست آمده را در دهان غر غره کنید. همچنین اگر طعم بابونه را دوست دارید به شما توصیه می‌کنیم، از چای بابونه به جای چای معمولی استفاده کنید.

 

درمان آفت دهان با الوئه ورا

الوئه ورا را بیشتر در درمان بیماری‌های سطحی پوست مشاهده کردید اما امروز به شما خواهیم گفت که این ترکیب برای درمان زخم‌های دهانی از جمله آفت دهان هم می‌تواند مؤثر باشد. برای استفاده از الوئه ورا آن را برش دهید، مقداری از ژله موجود درونش را با قاشق به روی افت بزنید.

خوشبختانه به جز سوزش اندکی که حاصل برخورد الوئه ورا با زخم است، هیچ درد دیگری حس نخواهید کرد.

 

عسل درمان کننده آفت دهان

مگر می‌شود از درمان خانگی اسم ببریم و از عسل یادی نکنیم. برای اینکه افت شما سریع‌تر از همیشه درمان شود، مقدار عسل بردارید و آن را روی قسمت افت زده دهان خود بگذارید. فرصت دهید تا عسل به خوبی روی زخم را بپوشاند. پس از این کار مشاهده خواهید کرد که افت به صورت سریع‌تر بهبود پیدا می‌کند.

 

درمان آفت دهان با روغن نارگیل

روغن نارگیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی و آنتی باکتریال دارد به همین دلیل است که استفاده از آن برای درمان آفت دهان می‌تواند مفید باشد. برای اینکه روغن نارگیل را روی افت بکشید، مقدار پارچه تمیز نخی پیدا کنید و آن را به قطعات ریز تقسیم کنید. حال بک قاشق غذاخوری روغن نارگیل را روی پارچه‌ها بریزید و به مدت ۱۵ دقیقه آن را به زخم آفت دهان فشار دهید.

 

توصیه شده است که در طول روز دو بار این کار را انجام دهید تا درمان آفت دهان سریع‌تر پیش برود.

 

روغن درخت چای برای درمان آفت دهان

از میان همه درمان‌های طبیعی که اشاره کردیم، درمان طبیعی با استفاده از روغن درخت چای تقریباً بی‌نظیر است. در تهیه روغن درخت چای دقت کنید حتماً از مراجع معتبر روغن را خریداری کنید. برای درمان آفت دهان با روغن چای، آن را با مقداری آب ولرم ترکیب کنید. درست است که امتزاج خوبی نخواهید داشت اما می‌توانید روزانه سه بار این محلول روی آفت دهان بزنید.

 

درمان آفت دهان با زاج

اگر بتوانید با استفاده از پودری دور تا دور افت را خشک نگه دارید به مقدار زیادی درمان و همچنین درد کمتری خواهید داشت. بهترین ماده‌ای که می‌تواند این کار را بدون عوارض جانبی انجام دهد، زاج است. برای اینکه بتوانید زاج را به عنوان درمان و کاهش دهنده درد آفت دهان استفاده کنید، آن را به اندازه یک نخود روی زخم افت قرار دهید.

درست است که سوزش می‌تواند طاقتتان را طاق کند اما دقت داشته باشد که در سایه همین درد، فردا خبری از آفت دهان نخواهد بود.

 

درمان آفت دهان با ماست

ماست به عنوان یک عامل تعادلی در سطح زبان عمل می‌کند و باعث می‌شود که تعادل اسید و بازی از دست رفته توسط فعالیت باکتری‌های سطح دهان دوباره برگردد. این کار در مدت زمان کوتاهی اتفاق می‌افتد. از ماست‌های پروبیوتیک استفاده کنید تا تأثیر بیشتر ببینید.

حداقل در طول روز باید سه بار ماست بخورید یا اگر نمی‌توانید یک لیوان را در سه وعده مختلف بخورید. افزودن مقداری عسل به ماست گزینه خوبی برای طعم دار کردن آن است.

 

درمان دارویی آفت دهان

اما در مواردی پزشک به شما توصیه می‌کند که از درمان‌های دارویی برای کاهش درد آفت دهان و همچنین بهبود سریع‌تر آن استفاده کنید. در ادامه شاهد معرفی برخی از بهترین درمان‌های دارویی برای کاهش درد آفت دهان خواهید بود:

 

کاهش درد آفت دهان با کورتیکواستروئید

از جمله مهم‌ترین کورتیکواستروئید ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بتامتازون (Celestone)
  • بودزونید (Entocort EC)
  • کورتیزون (کورتون)
  • دگزامتازون (Decadron)
  • هیدروکورتیزون (Cortef)
  • متیل پردنیزولون (Medrol)
  • پردنیزولون (Prelone)
  • پردنیزون (Deltasone)
  • تریامسینولون (Kenacort, Kenalog)

بهترین کاهش دهنده دهنده درد آفت دهانی دارویی که از خانواده کورتیکواستروئید ها است، محلول بی‌حسی موضعی لیدوکائین است. همان‌طور که می‌دانید استفاده کردن از این محلول‌ها به درمان افت‌های کنونی و پیشگیری از افت‌های پیش روی کمکی نمی‌کند بلکه می‌تواند به عنوان یک تسکین دهنده درد برای افراد باشد.

 

کاهش درد آفت دهان با مسکن

در صورتیکه درد آفت دهان به شدت شما را اذیت می‌کند، توصیه می‌کنیم از مسکن‌های عادی استفاده کنید. داروی بنزیدامین یکی از همین داروهاست که به صورت دهان‌شویه و اسپری در بازار می‌توانید آن را پیدا کنید. شاید استفاده از این محصول برای بار اول موجب بروز سوزش شدید شود اما در دفعات بعدی سوزش کاهش پیدا می‌کند.

اگر در استفاده از بنزیدامین احساس کردید که درد شدیدتر شده است، آن را کنار بگذارید با پزشک خود شواهد و علائم کنونی را بررسی کنید..

 

کاهش درد آفت دهان با دهان‌شویه کلرهگزیدین

دهان‌شویه به عنوان یک پاک کننده دهان و دندان از عوامل ویروسی و میکروبی شناخته می‌شود. اگر ترس این را دارید که آفت دهانی به جاهای دیگر جهان نیز سرایت کند، بهتر است از دهان‌شویه استفاده نمایید. بهترین نوع دهان‌شویه‌ای که می‌توانید استفاده کنید کلرهگزین است. این دهان‌شویه دارای مواد دارویی به مانند بی‌حس کننده‌های موضعی، آنتی بوتیک و همچنین آنتی هیستامین است.

 

آیا آفت دهان قابل پیش‌بینی است؟

بروز آفت دهان انچنان که تصور می‌کنید دارای علائم قبلی نیست اما می‌توانید با استفاده از پرهیزهایی رخ دادن آن را کنترل کنید از جمله این پرهیزها موارد زیر هستند:

  • مواد غذایی ادویه‌دار و اسیدی
  • جویدن آدامس‌های طعم دار
  • عدم رعایت بهداشت دهان و دندان
  • شکستگی دندان
  • بی‌احتیاطی و گاز گرفتن زبان

همچنین مصرف برخی از داروها، دهان شما را مستعد بروز آفت دهانی می‌کند. مهم‌ترین این داروها عبارت‌اند از:

  • نیکوراندیل
  • داروهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن
  • جایگزین های خوراکی نیکوتین تراپی
  • قرص های که باید در دهان حل شوند مانند آسپیرین
  • برخی مواد مخدر نظیر کوکائین

 

جمع‌بندی

آفت دهان می‌تواند بسیار ناراحت کننده و عذاب‌آور شود مخصوصاً اگر تعداد دفعات بروز آن بیش از چند بار در ماه باشد. زمان‌ها و عواملی که باعث بروز آفت دهان می‌شوند را همیشه رصد کنید و در عادت‌های غذایی و همچنین رفتارهای روزانه اصلاحات لازم برای کاهش آفت دهانی را انجام دهید.

درمان‌های خانگی برای بهبود و همچنین تسریع روند درمان مفید هستند و غالباً حالت تسکین دهنده دارند از این رو اگر احساس کردید که آفت دهان شما از حالت عادی خارج شده است، سریعاً به پزشک مراجعه کنید. همان‌طور که اشاره کردیم وجود افت می‌تواند نشان از مشکلات دیگر و نهفته باشد که باید جدی گرفته شوند.

 

این مطالب رو هم پیشنهاد می‌کنیم ببینید

درباره نویسنده: امید جعفری

امید هستم، علاقه مند به دنیای نوشتن و دانستن، تولید کننده محتوا در حوضه تخصصی لایف استایل، تکنولوژی و گردشگری. از اینکه مطالب ما را پیگیری می کنید، بسیار خوشحالیم و بر خود می بالیم.

1 Comment

  1. من آفت دهان زدم
    هر وقت میزان استرس در من زیاد میشه
    این مشکل رو پیدا میکنم
    ممنونم از راه های درمانی که ارایه کردید.
    بهترین سایت هستید.
    مرسی از امید جعفری عزیز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *