علت خشکی دهان و درمان آن

علت خشکی دهان

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در ساعاتی از روز، در دوران خاصی از زندگی خودتآن‌که دارو مصرف می‌کردید یا دچار تغییرات زیادی در زندگی شده بودید، دهانتان خشک می‌شد. علت خشکی دهان می‌تواند عوامل گوناگونی داشته باشد که امروز د جیمیتو به بررسی آن خواهیم پرداخت. پس از اینکه علت خشکی دهان را کشف کردیم به سراغ روش‌های درمان خشکی دهان به صورت خانگی خواهیم رفت.

پس اگر در طول روز بارها دچار خشکی دهان می‌شوید و دوست دارید که علت خشکی دهان خودتان را بدانید تا شاید با یک تغییر کوچک در زندگی آن را درمان کنید، همراه ما بمانید.

 

خشکی دهان چیست؟

خشکی دهان که ما از آن صحبت می‌کنیم نام علمی‌تری به عنوان زروستومی دارد. زمانی که شما به پزشک مراجعه می‌کنید علت خشکی دهان شما توسط او بر اساس شرح حالی که از خودتان می‌دهید کشف می‌شود. به همین دلیل می‌توانیم بگوییم، که علت خشکی دهان می‌تواند توسط خود شما هم کشف شود.

به جز مواردی که علت خشکی دهان ناشی از عارضه دیگری است در باقی موارد با تغییر در سبک زندگی می‌توانید آن را مهار کنید. خشکی دهان در بیشتر افرادی که دارو مصرف می‌کنند یا اینکه در طول زندگی دچار استرس زیادی شده باشند بسیار شایع است.

برای درک علت خشکی دهان نیاز است که چندین مورد را با هم مرور کنیم و شما با دقت آن‌ها را مطالعه کنید شاید که علت خشکی دهان شما یکی از موارد ذکر شده در ادامه باشد. خوشبختانه آنچه که خواهید خواند کاملاً علمی است و می‌توانید به آن استناد کنید.

 

نشانه‌های خشکی دهان چیست؟

برای پیدا کردن علت خشکی دهان ابتدا نشانه‌های آن را به خوبی با هم مرور کنیم:

  • خشکی و خامی در زبان
  • گلودرد
  • تشنگی سریع
  • دشواری در صحبت کردن
  • لب‌های خشک و ترک خورده
  • کاهش قدرت چشایی
  • سفید شدن زبان
  • لثه‌های رنگ باخته
  • سردردهای شدید و ناگهانی
  • بوی شدید و زننده دهان
  • خشک شدن گوشه‌های دهان و پارگی آن‌ها
  • خونریزی لثه‌ها

 

علت خشکی دهان چیست؟

خشکی دهان می‌تواند بر اثر عوامل زیر به وجود آید. لازم به ذکر است تنها یک عامل باعث خشکی دهان نمی‌شود و ممکن است چندین علت دست به دست هم داده باشند تا شما دچار خشکی دهان شوید.

 

مصرف دارو علت خشکی دهان

بر اساس مطالعات و همچنین اظهار نظر پزشکان، بسیاری از داروها می‌توانند علت خشکی دهان باشند. مهم‌ترین داروهایی که برای علت خشکی دهان لیست شده‌اند عبارت‌اند از داروهای شیمی درمانی، داروهای فشارخون و همچنین داروهای بهبود دهنده افسردگی است.

اغلب بیمارانی که از این داروها به عنوان درمان استفاده می‌کنند، بعد از مصرف متوجه می‌شوند علیرغم عدم تغییر در سبک زندگی، خشکی دهان در آن‌ها افزایش پیدا می‌کند. اگر احساس می‌کنید که مصرف داروی علت خشکی دهان شما است، می‌توانید با پزشک خود در این مورد صحبت کنید.

به عنوان یک راه حل دم دستی خوردن آدامس نعنایی را برای حل خشکی دهان می‌توانیم پیشنهاد کنیم. هرچند دوباره توصیه می‌کنیم قبل از هر کاری با پزشک خود در مورد علت خشکی دهان مشورت و راه درمان را از او جویا شوید.

 

سالخوردگی علت خشکی دهان

گذر عمر طبیعی است و با گذشت سن، عملکرد سیستم بدن به مانند روزهای جوانی نیست و با نقصان‌های فراوانی مواجه می‌شود. یکی از اصلی‌ترین مشکلات سلامتی که با افزایش سن ممکن است بروز کند، خشکی دهان است. این خشکی دهان هم زمان با مصرف داروهای مختلف در این سنین تشدید هم می‌یابد.

به این ترتیب، می‌توان گفت که پیر شدن و کهولت سن علت خشکی دهان می‌تواند باشد با این وجود مصرف داروهای هم زمان با کهولت سن نیز در این رابطه بی‌تأثیر نیست. اگر شما فرد مسنی هستید که خشکی دهان شما را اذیت می‌کند، بهتر است با پزشک خود در این مورد صحبت کنید.

 

کم آبی بدن علت خشکی دهان

مسلماً کم آبی بدن رابطه مستقیمی با خشکی دهان دارد. دهان شما توسط بزاق تغذیه می‌شود و رطوبت آن تأمین می‌شود. در صورتی که بدن شما مقدار آب کمی در اختیار داشته باشد، ترشح بزاق کمتری هم خواهد داشت، به این ترتیب شما در طول روز به مقدار زیادی با خشکی دهان مواجه خواهید شد.

کم آبی از جمله مشکلاتی است که خود را در قالب خشکی دهان نشان می‌دهد. اگر حس کردید خشکی دهان شما به علت چیزی به جز کم آبی نیست، هر چه سریع‌تر مصرف آب خود را افزایش دهید. کم آبی حاد در ادامه باعث بروز مشکلاتی همانند استفراغ و غش می‌شود.

زخم دهان و عفونت یکی دیگر از مشکلاتی است که کم آبی و خشکی دهان می‌تواند به وجود آورد. در صورتی که هنوز توصیه خوردن هشت لیوان آب در طول روز را جدی نگرفتید، از همین امروز به فکر عملی کردن آن باشید.

 

عمل جراحی و آسیب مغزی علت خشکی دهان

دوستی داشتم که بعد از یک تصادف شدید که طی آن ضربه‌ای به سر او وارد شده بود، دچار خشکی دهان شد. پزشک معالج او بعد از بررسی‌های لازم در مورد سیستم عصبی به این نتیجه رسید که ضربه وارد شده به مغز و همچنین نخاع باعث شده است که عملکرد غدد بزاقی با مشکل مواجه شود.

نتیجه این است که آسیب‌های نخاعی، عصبی و همچنین عوامل به وجود آورنده آن‌ها همانند سکته‌های مغزی به مقدار زیادی می‌توانند علت اصلی بروز خشکی دهان باشند. علاوه بر این انجام دادن عمل جراحی در نواحی نزدیک به رشته‌های عصبی دهان، می‌تواند علت دیگر خشکی دهان باشد.

در صورتی که عمل جراحی انجام دادید و متوجه شدید که بعد از آن به صورت غیرعادی دهانتان خشک می‌شود، به پزشک خود اطلاع دهید و از او راه درمان بخواهید.

 

کشیدن سیگار علت خشکی دهان

شاید جالب است بدانید که سیگار کشیدن می‌تواند سلول‌های دهان و همچنین بزاق شما را تحت تأثیر قرار دهد و بعد از مدتی حتی ممکن است عملکرد آن‌ها را مختل کند. به عنوان هشدار می‌توان گفت، زمانی که شما از سیگار استفاده می‌کنید، حرارت غیرعادی روی زبان و دهان، باعث خشکی دهان می‌شود.

حتی اگر شما مستعد خشکی دهان نباشید، سیگار کشیدن می‌تواند دهان شما را خشک کند. پس علت خشکی دهان حتی اگر سیگار نباشد هم می‌تواند به علت مصرف آن به وجود آید.

 

استرس علت خشکی دهان

همه ما این خشکی دهان را تجربه کردیم. روزهای امتحان و کنکور حس می‌کردیم که دهانمان خشک شده است و نیاز به خوردن آب زیاد داریم. همانطور که تجربه به ما نشان می‌دهد، داشتن استرس شدید یکی دیگر از مهم‌ترین عوامل خشکی دهان می‌تواند باشد.

علاوه بر این هنگامی که شما دچار تنش‌های درونی می‌شوید و شدت نفس کشیدن شما بالاتر می‌رود، میزان دفع رطوبت از سطح دهان افزایش می‌یابد که خود می‌تواند علت خشکی دهان شود. بنابراین اگر استرس دارید یا اینکه در موقعیتی هستید که حس می‌کنید فشاری روی شما است، بطری آب به همراه خود داشته باشید.

 

مشکلات سلامتی علت خشکی دهان

اگر دقت کرده باشید در ابتدای بحث علت خشکی دهان گفتیم که می‌تواند این عارضه نشان از بیماری دیگری باشد. مهم‌ترین بیماری‌هایی که یکی از نشان‌های آن خشکی دهان است تیروئید، ایدز، آلزایمر و همچنین مشکلات هورمونی است.

در صورتی که با درمان‌های خانگی متوجه شدید خشکی دهان شما رو به بهبودی نیست و هر روز بدتر می‌شود، هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید و به او اطلاع دهید.

عملکرد نامناسب تیروئید یکی از مهم‌ترین بیماری‌هایی است که پزشکان آن را برای علت خشکی دهان بررسی می‌کنند. لذا جا دارد در اینجا دوباره بگوییم که علت‌های خشکی دهان و درمان‌هایی که در ادامه خواهید خواند همگی به صورت آماری هستند و شما برای درمان می‌بایست با پزشک مشورت کنید.

علت خشکی دهان

بارداری علت خشکی دهان

در زمان بارداری، بدن دچار تغییرات هورمونی می‌شود. این تغییرات هورمونی خود را در قالب تغییرات ظاهری در بدن و اندام‌ها از جمله دهان نشان می‌دهد. عموماً زنان باردار همیشه از خشکی دهان گله می‌کنند و علت خشکی دهان را تنها حاملگی می‌دانند.

در برخی موارد گزارش شده است که حاملگی به خودی خود نمی‌تواند باعث خشکی دهان شود و این دیابت حاملگی است که بدن مادر را در دوران حاملگی دچار کم آبی می‌کند.

علت خشکی دهان هر چه که هست، شما نیاز دارید آن را درمان کنید. اما دقت داشته باشید درمان در دوران بارداری از حساسیت بیشتری برخوردار است. لذا قبل از هر درمان خانگی و شیمیایی با پزشک خودتان مشورت کنید و نظر او را جویا شوید.

 

تنفس دهانی علت خشکی دهان

تنفس دهانی یکی از ساده‌ترین علت‌های خشکی دهان است. افراد گاها عادت دارند به هنگام خواب با دهان باز استراحت کنند که این کار باعث می‌شود میزان تبخیر آب از روی زبان به شدت افزایش یابد. همین عامل ساده به هنگام بیدار شدن افراد، احساس خشکی دهان به آن‌ها می‌دهد.

سرفه‌های نیمه شب، گلودردها و همچنین لب‌های ترک خورده از دیگر نشان‌های تنفس دهانی است. اگر احساس کردید که تنفس دهانی عامل اصلی خشکی دهان شما است، همیشه یک لیوان آب در کنار تخت خواب خودتان قرار دهید تا صبح به هنگام بیدار شدن حس خشکی دهان شما را اذیت نکند.

 

پوسیدگی دهان علت خشکی دهان

زمانی که دهان شما دچار مشکلات دندان و پوسیدگی شده باشد، میزان ترشح بزاق به شدت کاهش پیدا می‌کند. کاهش بزاق دهان مساوی با خشکی دهان است. در صورتی که دندان‌های شما دچار فساد شده باشند، با گذشت زمان و افزایش خشکی دهان، سرعت رشد فساد افزایش پیدا خواهد کرد.

لذا اگر دندان پوسیده دارید، بهتر است هرچه سریع‌تر آن را ترمیم کنید چرا که این مشکل در ادامه باعث بروز مشکلات حادتری می‌شود.

 

دیابت عامل خشکی دهان

دیابت به قدری مهم است که آن را از دیگری بیماری‌ها کنار گذاشته و جداگانه بررسی می‌کنیم. با افزایش قند خون و همچنین چربی بدن شما دچار واکنش‌های طبیعی می‌شود که یکی از نشانه‌های آن خشکی دهان است.

زمانی که بدن تلاش زیادی برای مصرف چربی و کنترل قند از خون نشان می‌دهد، مصرف آب در بافت‌ها افزایش پیدا می‌کند و میزان آب ترشح شده به علت دریافتی ثابت آب در بدن، کاهش می‌یابد. اگر دچار دیابت هستید، خوردن آب را در طول روز افزایش دهید.

علاوه بر خود بیماری، مصرف داروهای مختلف برای کنترل این دو عارضه نیز به صورت جداگانه باعث بروز خشکی دهان می‌شوند.

 

بیماری خود ایمنی علت خشکی دهان

بیماری خود ایمنی عنوان دسته‌ای از مشکلات سلامتی است که مهم‌ترین آن بیمار کرون یا سندرم شوگرن است. در این بیماری غدد تولید کننده بزاق دچار مشکل شده و میزان ترشح آن‌ها تغییر می‌کند. از جمله مهم‌ترین نقاطی که بیماری شوگرن آن را درگیر می‌کند، دهان و چشم است.

بیماران مبتلا به ایدز، از جمله مهم‌ترین اقشار آسیب‌پذیر در برابر شوگرن هستند. زمانی که شما آب کافی می‌خورید اما همچنان دهان شما خشک است، می‌توان احتمال داد که بیماری دیگر وجود دارد.

لوپوس و آرتریت روماتوئید از دیگر بیماری‌های تأثیرگذار بر روی بزاق دهان هستند. همانطور که مشاهده کردید خشکی دهان به خودی خود بیماری نیست اما می‌تواند نشانه‌ای از بیماری دیگری باشد.

 

سبک زندگی عامل خشکی دهان

در صورتی که فرد از مواد مخدر استفاده کند یا به صورت جویدنی مواد روان‌گردان مصرف نماید به احتمال زیاد دچار خشکی دهان خواهد شد. همچنین مصرف کردن الکل از دیگر مواردی است که پزشکان آن را در هنگام مراجعه بیمار سؤال می‌کنند.

تنها راه چاره این است که سبک زندگی خودتان را عوض کنید این مواد را کنار بگذارید. در غیر این صورت به هیچ عنوان خشکی شما قابل درمان نیست.

 

مشکلات سینوسی علت خشکی دهان

علائم ناخوشایند سینوس تنها به سردرد و همچنین اختناق ختم نمی‌شود و موجب بروز مشکلات دیگری همانند خشکی دهان می‌شود. پولیپ بینی و همچنین داشتن مشکلات تنفسی نیز می‌تواند بخشی از علل به وجود آورنده خشکی دهان باشد. برای اینکه در این مورد به صورت قطعی نظر دهید بهتر است از پزشک مشورت بگیرید.

 

حال که علت خشکی دهان را به صورت مفصل با هم بررسی کردیم لازم است درمان‌های خانگی خشکی دهان را هم با هم مرور کنیم تا در صورت نیاز به درمان قبل از مراجعه به پزشک از درمان‌های خانگی و کم‌ضرر استفاده نمایید.

در درمان خانگی جانب احتیاط را رعایت کنید و اگر شما دارای عوارض دیگری به جز خشکی دهان همانند بیماری پنهان یا حاملگی هستید، قبل از شروع درمان با پزشک مشورت کنید.

 

درمان خانگی خشکی دهان

خوردن آب و رساندن مقدار کافی مایعات به بدن همانطور که متوجه شدید بهترین روش برای درمان خشکی دهان است. به همین دلیل ما درمان خشکی دهان را با خوردن آب شروع می‌کنیم:

علت خشکی دهان

خوردن آب زیاد

علت خشکی دهان هرچه باشد خوردن آب بیشتر می‌تواند به بهبود وضعیت خشکی دهان کمک زیاد کند. بنابراین از یک بطری آب در کنار دست خودتان به هنگام کار کردن و استراحت استفاده کنید تا درصد آب در بدن خودتان را افزایش دهید.

 

از خوردن داروهای خاص پرهیز کنید

بیش از نود درصد خشکی‌های دهان به واسطه خوردن داروها است. لذا اگر خودسرانه دارو مصرف می‌کنید بهتر است از خوردن آن‌ها دست بردارید. بر اساس مطالعات انجام شده خوردن داروهایی با شرح زیر باعث خشکی دهان هستند:

در صورتی که مجبور هستید از این داروها مصرف کنید، به پزشک خود در مورد عوارض آن بگویید. مسلماً داروهای جایگزینی با عوارض کمتر وجود دارند. هیچ‌وقت به واسطه خشکی دهان دست از خوردن داروهای تجویز شده توسط پزشک برندارید.

 

از عادت‌های کم کننده آب پرهیز کنید

برای اینکه بتوانید آب زیادی در بدن داشته باشید تا ترشح بزاق بهتری هم تجربه کنید از خشکی دهان به دور باشید، نیاز است برخی از رفتارهای کاهش دهنده آب بدن را ترک کنید از جمله این رفتارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پرهیز از خوردن کافئین: در صورتیکه شما عادت دارید از نوشیدنی‌های کافئین بالا همانند قهوه استفاده کنید، بهتر است برای درمان خشکی دهان خودتان مصرف آن‌ها را محدود کنید. در برخی مواد گزارش شده است که حتی چای هم عامل تشدید کننده خشکی دهان باشد.
  • پرهیز از خوردن الکل: الکل باعث کم آبی و در نهایت خشکی دهان می‌شود. زمانی که دهان شما خشک شده است از آب به‌جای مصرف نوشیدنی‌های الکی استفاده کنید.
  • کشیدن سیگار را متوقف کنید: در برخی موارد لازم است که کشیدن سیگار را متوقف یا محدود کنید که خشکی دهان یکی از اصلی‌ترین آن‌ها است. مشاهدات و مطالعات علمی زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف سیگار و افزایش آن رابطه مستقیمی با خشکی دهان دارد.
  • مصرف کمتر قند و شکر: هنگامی که چای می‌خورید، قهوه دم کرده باشید تنها خوردن یک شیرینی در کنار این نوشیدنی‌ها است که به شما انگیزه کافی می‌دهد. خوردن همین مواد اضافی باعث افزایش مقدار خشکی دهان می‌شود.

 

شکلات‌های رژیمی

خوردن شکلات‌های رژیمی از دیگر ساده‌ترین روش‌های درمان خشکی دهان است. در کیف خود همیشه شکلات رژیمی داشته باشید. این شکلات‌ها دارای قند و چربی کمی هستند که نه تنها مصرف قند شما بلکه مقدار خشک شدن دهانتان را به شدت کاهش می‌دهند.

 

جویدن آدامس

همانند شکلات رژیمی جویدن آدامس‌های رژیمی هم می‌توانند برای درمان خشکی دهان مؤثر باشند. آنچه که آدامس را تبدیل به یک درمان خانگی خشکی دهان کرده است، تحریک اعصاب دهان و همچنین غدد بزاقی است. آدامس‌های قندی را از لیست درمان کننده‌های خشکی دهان خارج کنید.

 

بهبود بهداشت دهان و دندان

اگر خشکی دهان شما را اذیت می‌کند، نیاز دارید که به دندان‌پزشک مراجعه کنید و از سلامتی دندان‌های خودتان اطمینان کسب کنید. در بیشتر موارد همانطور که در بالا مطالعه کردید، مشکلات دهان و دندان عامل اصلی بروز خشکی دهان هستند.

مقدار مسواک زدن‌های خودتان را در طول روز و بعد از وعده‌های غذایی بیشتر کنید تا سلامتی دهان و دندانتان تضمین شود. نخ دندان و همچنین خلال دندان را نیز فراموش نکنید.

 

از خمیردندان‌های غیر الکی استفاده کنید

یکی از مهم‌ترین و شاید نادیده گرفته شده‌ترین عوامل بروز خشکی دهان استفاده از دهان‌شویه‌های الکی و همچنین خمیردندان‌های شیمیایی است. اگر عادت دارید از این دو مورد استفاده کنید به شما توصیه می‌کنیم که در خرید آن‌ها دقت داشته باشید از مواد شیمیایی اندکی همانند الکل استفاده شده باشد.

الکل موجود در خمیر دندان می‌توانند همانند الکل خوراکی عمل کرده و مقدار خشکی دهان شما را افزایش دهد.

علت خشکی دهان

از نفس کشیدن دهانی خودداری کنید

درست است که تغییر یک عادت می‌تواند سخت باشد اما باید بدانید ترک عادتی همانند نفس کشیدن از دهان به مقدار زیادی در درمان خشکی دهان به شما کمک خواهد کرد. رفع مشکلاتی همانند خر و پف کردن هم بخشی از اصلاح شیوه نفس کشیدن است.

 

لیموترش درمان خشکی دهان

۱۲۰ گرم شکر را در ۶۰ میلی‌لیتر آب لیمو به همراه ۳۶۰ میلی‌لیتر به شرح زیر ترکیب کنید:

  • شکر و آب را به نسبت‌های مساوی بجوشانید.
  • لیمو را با یک پوسته نازک از آن داخل آب جوشانده شده و شکر حل شده داخل آن بفشارید.
  • حال می‌توانید آن را میل کنید.

این محلول می‌تواند به مقدار زیادی خشکی دهان شما را برطرف کند.

 

درمان خشکی دهان با لیمو، عسل و آب

۳۰ میلی‌لیتر آب، دو قاشق چای‌خوری عسل و همچنین نصف لیموترش را به دستور زیر ترکیب کنید:

  • عسل را به آب اضافه و آن را هم بزنید.
  • آب و عسل را به مدت ده دقیقه جوشانده و اجازه دهید خنک شود.
  • لیمو را به همراه پوست آنکه جدا و خرد شده است درون آب اضافه کنید.
  • این محلول را به مدت یک یا دو بار در طول روز می‌توانید مصرف کنید.

نتیجه این درمان اندک اندک و در مدت زمان طولانی برای شما مشخص خواهد شد.

 

چه زمان باید برای خشکی دهان به پزشک مراجعه کرد؟

زمانی که هیچ یک از درمان‌های خانگی در طول مدت یک یا دو هفته و همچنین به هنگام استفاده کردن از آن‌ها نتوانند خشکی دهان شما را بهبود ببخشند، لازم است حتماً به پزشک مراجعه کنید.

همچنین در صورتیکه خشکی دهان در شما به یکباره اتفاق افتاده باشد، لازم است پزشک وضعیت جسمانی شما را به خوبی بررسی کند.

 

جمع بندی

خشکی دهان یک بیماری نیست اما می‌تواند نشان از بیماری‌های دیگر باشد. بهترین راه برای کاهش خشکی دهان استفاده کردن از آب فراوان در طول روز است. در صورتیکه علیرغم خوردن آب فراوان هنوز احساس خشکی دهان شما را اذیت کرد، لازم است به پزشک مراجعه کنید چرا که ممکن است خشکی دهان نشانه‌ای از بیماری دیگر باشد.

 

این مطالب رو هم پیشنهاد می‌کنیم ببینید

درباره نویسنده: امید جعفری

امید هستم، علاقه مند به دنیای نوشتن و دانستن، تولید کننده محتوا در حوضه تخصصی لایف استایل، تکنولوژی و گردشگری. از اینکه مطالب ما را پیگیری می کنید، بسیار خوشحالیم و بر خود می بالیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *