خواص عناب را بشناسید

فصل پاییز که می‌رسد، میوه‌های پرخاصیت زیادی با خود دارد از جمله این میوه‌ها، عناب است. خواص عناب به قدری زیاد است که این روزها کمتر کسی را می‌توانید پیدا کنید که در پاییز عناب را امتحان نکرده باشد. از جمله خواص عناب می‌توان به آرامش بخشی، کاهش دهنده استرس و اضطراب در کنار مزایای سلامتی دیگر اشاره کرد. امروز با شما خواهیم بود تا نگاهی دقیق به خواص عناب با هم داشته باشیم.

 

عناب در سنت های چینی به عنوان یک دارو شناخته می ‌شده است. خواص عناب برای چینی‌ها مساوی با کاهش استرس و همچنین اضطراب است. علاوه بر چین که عموماً از طب سنتی استفاده می‌کنند، در طب اسلامی نیز خواص عناب به عنوان پاک‌سازی کننده خون برای از بین بردن ضایعات پوستی شناخته شده است. قبل از اینکه به سراغ معرفی خواص عناب برویم نیاز است چندی در مورد خود عناب و همچنین ارزش غذایی آن بدانیم. ما را در ادامه مقاله همراهی کنید.

 

عناب چیست؟

عناب با عنوان لاتین Ziziphus zizyphus درختچه‌ای با اندازه متوسط است که در نهایت ارتفاع آن می‌تواند تا ۱۰ متر رشد کند. عموماً عناب در مناطی گرمسیری رشد کرده و دارای برگ‌های کوچک سبز رنگ است. میوه عناب نارس به صورت سبز رنگ است که با نزدیک شدن به محصول رسیده، رنگ قرمز به خود می‌گیرد و پوست میوه شروع به چروک شدن می‌کند.

عناب را در ایران با عنوان «خرمای قرمز» و همچنین «خرمای چینی» می‌شناسند. بزرگ‌ترین تولید کننده عناب در ایران، خراسان جنوبی است. گفته می‌شود که خواستگاه اصلی این درخت در حوضه آسیای جنوبی مابین لبنان بوده باشد اما تعداد زیادی از انواع اولیه این درخت در هندوستان و چین نیز کشف شده است.

در استان خراسان جنوبی شما می‌توانید درختان عناب با قدمت چند صد ساله را مشاهده کنید که کهن‌ترین آن‌ها ۴۰۰ ساله است. عناب را می‌توان به صورت خشک شده، آب نبات مانند و همچنین میوه رسیده میل کرد. بیشترین نوع مصرف عناب در ایران به صورت خشک شده است اما در بیشتر نقاط دنیا عناب به صورت کمپوت و شربت نیز مصرف می‌شود.

 

ارزش غذایی عناب

از آنجایی که عناب به دو صورت خشک و تر استفاده می‌شود، به صورت جداگانه نگاهی به ارزش غذایی عناب خواهیم انداخت. در یک ظرف ۱۰۰ گرمی از عناب خام یا تر شما شاهد وجود مواد مغذی به شرح زیر هستید:

  • انرژی (کالری) ۷۹ کیلوکالری
  • کربوهیدرات ۲۰٫۲۳ گرم
  • پروتئین ۱٫۲۰ گرم
  • چربی ۰٫۲۰ گرم
  • آب ۷۷٫۸۶ گرم
  • فیبر ۰٫۰۰ گرم
  • قند ۰٫۰۰ گرم
  • کلسترول ۰٫۰۰ میلی‌گرم

ویتامین‌ها در ۱۰۰ گرم عناب تر یا خام

  • ویتامین A 00 میکروگرم
  • ویتامین D 00 میکروگرم
  • ویتامین E 00 میلی‌گرم
  • ویتامین K 00 میکروگرم
  • ویتامین C 00 میلی‌گرم
  • تیامین ب ۱ ۰۲ میلی‌گرم
  • ریبوفلاوین ب ۲ ۰٫۰۴ میلی‌گرم
  • نیاسین ب ۳ ۰٫۹۰ میلی‌گرم
  • کولین ب ۴ ۰۰ میلی‌گرم
  • پانتوتنیک اسید ب ۵ ۰۰ میلی‌گرم
  • ویتامین ب ۶ ۰۸ میلی‌گرم
  • فولات ب ۹ ۰۰ میکروگرم
  • ویتامین ب ۱۲ ۰۰ میلی‌گرم

مواد معدنی در ۱۰۰ گرم عناب تر یا خام

  • کلسیم ۲۱٫۰۰ میلی‌گرم
  • آهن ۰٫۴۸ میلی‌گرم
  • منیزیم ۱۰٫۰۰ میلی‌گرم
  • فسفر ۲۳٫۰۰ میلی‌گرم
  • پتاسیم ۲۵۰٫۰۰ میلی‌گرم
  • سدیم ۳٫۰۰ میلی‌گرم
  • روی ۰٫۰۵ میلی‌گرم
  • مس ۰٫۰۷ میلی‌گرم
  • منگنز ۰٫۰۸ میلی‌گرم
  • سلنیم ۰٫۰۰ میکروگرم

 

همچنین برای ۱۰۰ گرم عناب خشک شده داریم:

  • انرژی (کالری) ۲۸۷ کیلوکالری
  • کربوهیدرات ۷۳٫۶۰ گرم
  • پروتئین ۳٫۷۰ گرم
  • چربی ۱٫۱۰ گرم
  • آب ۱۹٫۷۰ گرم
  • فیبر ۰٫۰۰ گرم
  • قند ۰٫۰۰ گرم
  • کلسترول ۰٫۰۰ میلی‌گرم

ویتامین‌ها در ۱۰۰ گرم عناب خشک

  • ویتامین A 000 میکروگرم
  • ویتامین D 00 میکروگرم
  • ویتامین E 00 میلی‌گرم
  • ویتامین K 00 میکروگرم
  • ویتامین C 00 میلی‌گرم
  • تیامین ب ۱ ۲۱ میلی‌گرم
  • ریبوفلاوین ب ۲ ۰۳۶ میلی‌گرم
  • نیاسین ب ۳ ۰٫۵۰ میلی‌گرم
  • کولین ب ۴ ۰۰ میلی‌گرم
  • پانتوتنیک اسید ب ۵ ۰۰ میلی‌گرم
  • ویتامین ب ۶ ۰۰ میلی‌گرم
  • فولات ب ۹ ۰۰ میکروگرم
  • ویتامین ب ۱۲ ۰۰ میلی‌گرم

مواد معدنی در ۱۰۰ گرم عناب خشک

  • کلسیم ۷۹٫۰۰ میلی‌گرم
  • آهن ۱٫۸۰ میلی‌گرم
  • منیزیم ۳۷٫۰۰ میلی‌گرم
  • فسفر ۱۰۰٫۰۰ میلی‌گرم
  • پتاسیم ۵۳۱٫۰۰ میلی‌گرم
  • سدیم ۹٫۰۰ میلی‌گرم
  • روی ۰٫۱۹ میلی‌گرم
  • مس ۰٫۲۷ میلی‌گرم
  • منگنز ۰٫۳۱ میلی‌گرم
  • سلنیم ۰٫۰۰ میکروگرم

 

مقایسه ارزش غذایی عناب خشک و تر

کالری موجود در عناب تر بسیار کمتر از عناب خشک است. علاوه بر کالری، مقدار کربوهیدرات، پروتئین، چربی و برخی از ویتامین‌ها در عناب تر به نسبت عناب خشک کمتر است. بنابراین اگر برای شما وجود یا عدم وجود یکی از مواد غذایی مطرح شده در بالا، اهمیت دارد بهتر است با دقت از انواع عناب استفاده نمایید.

حال که در مورد عناب دانستیم و ارزش غذایی آن را مطالعه کردیم بهتر است به سراغ بررسی خواص عناب برویم.

 

خواص عناب و خواص هسته عناب

آنچه که در ادامه خواهید خواند مربوط به خواص عناب و هسته آن است. در برخی از مناطق دنیا دانه‌های عناب نیز دارای خواص منحصر به فردی هستند که شما می‌توانید آن را در مقالات جداگانه مطالعه کنید. از جمله خواص هسته عناب که آن را در ترکیب با پودر دیگر میوه‌ها و هسته‌ها میل می‌کنند، خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی آن است.

 

خواص عناب در بهبود خواب

عناب و هسته عناب دارای خاصیت بی‌شماری است که مهم‌ترین آن می‌تواند بهبود سیکل خواب در افراد بی خواب و همچنین کسانی که از استراحت کافی برخوردار نیستند، باشد. شما می‌توانید از عصاره هسته میوه عناب به عنوان یک بهبود دهنده خواب طبیعی استفاده کنید. خواص موجود در هسته عناب به واسطه ارگانیک بودن هیچ ضرر خاصی برای شما نخواهد داشت و با میل کردن آن به صورت دم کرده یا ترکیب شده با پودرهای دیگر خواب راحت و آسوده‌ای تجربه خواهید کرد.

یکی از بهترین شیوه‌های مصرف هسته عناب و استفاده از خواص عناب این است که آن را به صورت جوشانده درون یک قوری آب جوش ریخته و اجازه دهید که عناب با بخار آب و همچنین آب گرم دم بکشد. حال محلول را از صافی عبور دهید و دم کرده را هر چند روز یک بار میل کنید.

خواص عناب

فواید عناب در بهبود گردش خون

بدن شما از گلبول‌های قرمز ساخته شده است و برای تولید گلبول‌های قرمز قوی و کارآمد بدن شما نیاز به آهن، فسفر و همچنین اکسیژن دارد. اگر احساس می‌کنید که سریع‌تر از قبل خسته می‌شوید و علائم کم‌خونی در خودتان می‌بینید می‌توانید با خوردن عناب تا حدودی از مشکلات کم‌خونی خود کم کنید اما مراجعه به پزشک را فراموش نکنید.

سوء هاضمه و سرگیجه یکی از مهم‌ترین نشانه‌های کم‌خونی است. آهن و فسفر موجود در عناب به بدن کمک خواهند کرد تا بتواند گردش خون مناسب داشته باشد و خون به طور موثق‌تری در قسمت‌های مختلف بدن تقسیم می‌شود و سطح انرژی بدنتان بهبود پیدا می‌کند.

 

خواص عناب در تقویت استخوان

تقویت استخوان تنها با خوردن مواد غذایی و همچنین ورزش کردن مسیر است. اگر در دوران نوجوانی و جوانی مواد غذایی مفید خورده باشید نباید نگران مشکلات استخوان در دوران کهن سالی باشید. خوشبختانه یکی از خواص عناب که می‌توانید روی آن حساب باز کنید، کلسیم، فسفر و آهن کافی است که هر سه این مواد مغذی در سلامتی استخوان نقش مؤثر دارند.

خوردن عناب در کنار سایر مواد غذایی دارای کلسیم، فسفر و آهن باعث خواهد شد تا میزان جذب کلسیم از دیگر مواد غذایی نیز افزایش یابد. با افزایش سن زمانی که تراکم استخوانی رو به کاهش است، وجود کلسیم زیاد در استخوان‌ها از کاهش تراکم استخوانی به مقدار زیادی جلوگیری می‌کند. متأسفانه باید بگوییم که خوردن عناب نمی‌تواند معجزه کند اما کمک بزرگی به تأمین کلسیم بدن در روزهای پاییز می‌کند.

 

فواید عناب در کاهش وزن

اگر می‌خواهید در پاییز وزن کم کنید نیاز است که از مواد غذایی با کالری کم با خاصیت چربی سوزی استفاده کنید. یکی از مهم‌ترین میوه‌های توصیه شده در فصل پاییز که به لاغری شما کمک فراوانی می‌کند، عناب است. خواص عناب باعث شده است که این میوه در رژیم غذایی اکثر دوستانی که دست به کاهش وزن می‌زنند وجود داشته باشد.

عناب با دارا بودن کالری کم، سطح پروتئین و فیبر بالا نه تنها کالری مضاعف به بدن شما وارد نمی‌کند بلکه با ایجاد کردن حس سیری بیشتر بعد از وعده‌های غذایی باعث می‌شود که شما دیر به دیر غذا بخورید. به این ترتیب است که می‌توانید در وزن کم کردن روی عناب حساب ویژه باز کنید. اگر در طول سال نیاز به خوردن عناب دارید، آن را به صورت خشک شده در مقادیر کم باید مصرف کنید.

 

خواص عناب در تقویت دستگاه ایمنی

سیستم ایمنی بدن تشکیل شده از گلبول‌های سفید به همراه آنزیم‌ها و ویتامین‌ها با خاصیت آنتی‌اکسیدانی است. زمانی که شما عناب میل می‌کنید، مواد لازم برای تقویت سیستم ایمنی بدن تأمین می‌شود. مهم‌ترین مواد مورد نیاز برای بهبود سیستم ایمنی ویتامین ث، ویتامین آ و همچنین برخی از اسیدهای ارگانیک است.

همگی ترکیبات یاد شده دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی هم هستند به این معنی که با رادیکال‌های آزاد موجود در خون شما وارد واکنش می‌شوند و غلظت آن‌ها را کاهش می‌دهند. مهم‌ترین عارضه‌ای که در اثر ازدیاد رادیکال‌های آزاد در بدن می‌تواند بروز دهد، سرطان در اندام‌های مختلف است.

ویتامین ث با جذب شدن در گلبول‌های قرمز بر سرعت عملکرد آن‌ها و همچنین افزایش قدرت خط اول مبارزه با عوامل بیماری تأثیر می‌گذارد.

 

فواید عناب در کاهش استرس

همان‌طور که در مورد طب چینی گفتیم، از عناب به عنوان کاهش دهنده استرس و همچنین اضطراب استفاده می‌کردند. مطالعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد عصاره روغن عناب یا مصرف میوه عناب می‌تواند بر روی سطح هورمون‌های مختلف در بدن اثر بگذارد و باعث شود که سراسر ذهن و بدن در آرامش لازم فرو روند.

همچنین گفته می‌شود که مصرف کردن عناب خشک شده هم می‌تواند باعث شود که استرس‌های همیشگی و همچنین تنش‌های ناشی از مشکلات محیطی روی انسان به حداقل برسد. به این ترتیب می‌توان گفت که یکی از خواص عناب که این روزها نیاز زیادی هم به آن داریم التیام بخشیدن به اعصاب و سیستم عصبی است.

 

خواص عناب در پیشگیری از سرطان

همان‌طور که اشاره کردیم سلول‌های سرطانی از واکنش سلول‌های سالم با رادیکال‌های آزاد به وجود می‌آید به این صورت که یک سلول سالم در واکنش با رادیکال آزاد دچار جهش‌های ژنی می‌شود و تولید مثل بیش از حد از خود نشان می‌دهد. مهم‌ترین خواص عناب در این است که این میوه غنی از آنتی‌اکسیدان بوده و می‌تواند در برابر خنثی کردن رادیکال‌های آزاد مؤثر واقع شود.

درست است که هنوز درمان دقیق برای سرطان وجود ندارد و پیشگیری کردن از آن به عوامل گوناگون بستگی دارد اما زمانی که می‌توانید با خوردن عناب به سادگی درصد بروز سرطان را کاهش دهید، جای هیچ تعللی وجود ندارد.

 

خواص عناب در بهبود سلامت تخمدان

یکی از خواص عناب، بهبود سلامت تخمدان در زنان است. مطالعه‌ای انجام شده است که ترکیبات به دست آمده از عناب، در درمان کیست تخمدان مؤثر بودند. عامل مؤثر در این مطالعه، بسیار مشابه عامل موجود در داروهای شیمیایی کنترل کننده کیست تخمدان است. بنابراین با یک نتیجه‌گیری ساده می‌توانیم بگوییم که شما با خوردن عناب به عنوان دختر یا زن به مقدار کافی خواهید توانست، در مقابل کیست تخمدان خودتان را مصون نگه دارید یا به درمان آن کمک زیادی کنید.

 

فواید عناب در بهبود مشکلات گوارشی

سال‌ها است که عناب به عنوان بهبود دهنده مشکلات گوارشی شناخته می‌شود. دلیل اصلی که می‌توان از عناب به عنوان یک کمک کننده به هضم مواد غذایی استفاده کرد این است که عناب دارای مقادیر زیادی فیبر است. همچنین وجود دو ترکیب دیگر با عناوین ساپونین و تریترپین به جذب بهتر مواد غذایی توسط روده‌ها کمک زیادی می‌کند. از دیگر تأثیرات عناب باید به کاهش یبوست، گرفتگی معده، نفخ، کاهش باد معده و همچنین پیشگیری از مشکلات حادی همانند سرطان اشاره کرد.

خواص عناب

خواص عناب در سم زدایی

ساپونین و آلکالوئید دو عامل اصلی در عناب هستند که به دفع سموم از خون و همچنین عوامل خطرناک در بدن تأثیر می‌گذارند. همچنین زمانی که شما از عناب استفاده می‌کنید مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان وارد بدن می‌نمایید که خود خاصیت ضد سموم دارند و استرس موجود روی سیستم ایمنی و لنفاوی را کاهش می‌دهند.

زمانی که بدن از سموم پاک شده باشد، عملکرد اندام‌های مختلف بهتر خواهد شد. اولین اندامی که با سم زدایی بهتر عمل می‌کند، کلیه شما است.

 

فواید عناب در سلامت کلیه

همان‌طور که اشاره کردیم عناب می‌تواند سلامت کلیه شما را تضمین کند. مطالعاتی وجود دارد که نشان داده است آنتی‌اکسیدان‌های موجود در عناب می‌توانند مواد مضر و همچنین سموم موجود در کبد را به مقدار زیاد دفع کنند. کبد یکی از حساس‌ترین اندام‌ها است که می‌تواند همه بدن را درگیر خود کند. زمانی که کبد شما توانایی جدا کردن سموم به واسطه واکنش‌های اکسیداتیو را نداشته باشد، خون شما از مواد مضر غنی می‌شود سایر اندام‌ها نیز به مشکل بر خواهند خورد.

لذا با خوردن عناب به صورت خشک و تر به مقدار زیادی در فصول پاییز و زمستان مطمئن خواهید شد که بدن به مقدار کافی آنتی‌اکسیدان دریافت می‌کند.

 

خواص عناب در سلامتی قلب

یکی دیگر از مهم‌ترین خواص عناب، دست یابی به سلامتی قلب با مصرف کردن آن است. عناب دارای مقدار زیادی پتاسیم و همچنین سدیم است. زمانی که رگ‌های خونی مقدار کافی سدیم و پتاسیم دریافت کرده باشند در معرض افزایش فشار خون از خود حالت ارتجاعی نشان می‌دهند که باعث می‌شود فشار خون به مقدار زیادی کاهش پیدا کند.

علاوه بر این در گزاره‌های گذشته اشاره کردیم که عناب خاصیت چربی سوزی دارد. زمانی که چربی‌ها درون رگ‌هایتان شروع به سوختن می‌کنند فشار وارد شده بر قلب به منظور پمپاژ خون کاهش پیدا می‌کند. به این ترتیب مصرف عناب دور شکم شما و همچنین فشار وارد شده بر قلب را بهبود می‌بخشد. اما دوباره باید بگوییم که مصرف عناب نمی‌تواند همه چربی‌هایی که می‌خورید را آب کند و مقدار اندکی از آن را حذف می‌کند مابقی نیاز به ورزش دارد.

 

فواید عناب در کاهش یبوست

زمانی که روده‌های شما به اندازه کافی آب نداشته باشند یا مصرف فیبر غذایی شما به اندازه مناسب نباشد، به مرور زمان دچار مشکلاتی از جمله یبوست می‌شوید. زمانی که یبوست به حالت مزمن تبدیل شود، دشواری‌هایی همانند بواسیر به سراغ شما خواهد آمد. در این موارد مصرف کردن مواد غذایی دارای فیبر کافی از جمله عناب می‌تواند کمک زیادی به شما در کاهش یبوست مزمن بکند.

مطالعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف کردن عناب به صورت میوه و همچنین عصاره دانه باعث می‌شود سلامت روده‌ها و همچنین فرایند هضم مواد غذایی به مقدار زیادی بهبود پیدا کند.

 

خواص عناب در سلامتی مغز

هم‌زمان که پیرتر می‌شویم، سلول‌های مغز نیز دچار تحلیل می‌شوند. با تحلیل رفتن سلول‌های مغز عملکرد آن نیز کم می‌شود به همین دلیل است که افراد در کهن سالگی دچار آلزایمر می‌شوند. مصرف برخی از مواد غذایی دارای ترکیبات مغذی باعث خواهد شد تا روند پیر شدن سلول‌های مغزی روند کندتری به خود گیرد. علاوه بر این مصرف کردن مواد مغذی همانند عناب در افرادی که دچار سکته‌های مغزی شدند توصیه شده است.

 

فواید عناب در کاهش تشنج

مطالعه‌ای بر روی موش‌های آزمایشگاهی انجام شده است که در آن نشان داده شد استفاده کردن از عصاره عناب می‌تواند باعث شود تعداد تشنج‌ها در موش‌ها کاهش پیدا کند. این مطالعه نشان داد که تأثیرات آنتی‌اکسیدانی عناب به قدری زیاد است که در موش‌ها از بروز مشکلات بعد از سکته مغزی و همچنین پیری سلولی به مقدار قابل ملاحظه‌ای جلوگیری می‌کند.

مطالعات جنبه انسانی ندارند و نمی‌توانیم آن را به همه موجودات تعمیم دهیم فقط می‌توان گفت که مصرف کردن عناب برای مغز و همچنین کاهش تشنج‌ها مؤثر است.

 

خواص عناب برای پوست

پوست شما نیز به مانند دیگر اندام‌هایتان نیاز به آنتی‌اکسیدان دارد. پوست به عنوان اولین و مهم‌ترین دیوار دفاعی بدن، در برابر میکروب‌ها با استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها، رادیکال‌های آزاد را خنثی و از بروز مشکلات پوستی جلوگیری می‌کند. مهم‌ترین مشکلاتی که شما می‌توانید در عدم وجود آنتی‌اکسیدان روی پوست تجربه کنید پسوریازیس، اگزما و همچنین اکنه است.

عصاره‌ها و همچنین روغن به دست آمده از عناب یکی دیگر از مصارف مخصوص برای پوست است که گفته می‌شود خاصیت ضد چروک و همچنین اکسیژن رسانی دارد.

 

فواید عناب در کاهش ریزش مو

مصرف عناب باعث خواهد شد تا رشد فولیکول مو افزایش پیدا کند. نه تنها این عامل بلکه چند عامل دست به دست هم می‌دهند تا تار موهای شما در برابر مشکلات محیطی از مقاومت بیشتری برخوردار شوند و میزان ریزش مو به حداقل برسد. وجود ویتامین‌های ث، آ و همچنین دیگر ترکیبات آنتی‌اکسیدانی در عناب را نباید فراموش کنیم چرا که هر یک از این مواد نقش مؤثری در تأمین سلامتی مو دارند.

 

استفاده از خواص عناب

بسیاری از مردم عناب را به صورت‌های گوناگون استفاده می‌کنند از جمله:

  • مصرف عناب به صورت تازه و خشک
  • مصرف عناب به صورت ترشی
  • خوردن عناب در مارمالاد و آب میوه
  • استفاده از برگ‌های خشک شده
  • آرد کردن دانه و استفاده از هسته آن

 

جوانب احتیاط عناب

عناب برای بیماران دیابتی مخصوصاً اگر بخواهند از نوع خشک شده آن استفاده کنند ممکن است مشکل‌زا باشد چرا که درصد کربوهیدرات‌های موجود در عناب بسیار زیاد است. به غیر از این مورد اگر شما هیچ حساسیتی به دیگر مواد و میوه‌های مشابه عناب ندارید، خوردن عناب نمی‌تواند جز خاصیت مشکل دیگری داشته باشد. در مورد مادران باردار باید اضافه کنیم که خوردن عناب به این افراد فقط و فقط با مجوز پزشک قابل توصیه است.

 

این مطالب رو هم پیشنهاد می‌کنیم ببینید

درباره نویسنده: امید جعفری

امید هستم، علاقه مند به دنیای نوشتن و دانستن، تولید کننده محتوا در حوزه تخصصی لایف استایل، تکنولوژی و گردشگری. از اینکه مطالب ما را پیگیری می کنید، بسیار خوشحالیم و بر خود می بالیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *